Bozkır Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı; kapıdan satışlar konusunda bilinmesi gereken hususlarla ilgili aşağıdaki açıklamalarda bulundu.
İşyeri, fuar, panayır gibi satış mekanları dışında yapılan satışlar, `kapıdan satış` olarak nitelendiriliyor. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, kapıdan satış yapacak olan kişilerde ne gibi özelliklerin olması gerektiğini, kapıdan satışlara ilişkin uygulama ve esasları belirlemeye yetkilidir. Bu konuda 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Kanununda her şey belirtilmiştir. Hatırlarsanız bir zamanlar “Tencere, tava satıyoruz, düşünür müsünüz? Fiyatlarımız çok uygun” diyerek kapıyı çalarlardı. “Bohçacı geldi hanım” uygulamasının daha modern bir haliydi bu.
Yıllardır aynı hatalar ve yanlışlar devam ediyor. Özellikle Kapıdan satışlarda Tencere, Tava, Kitap, Ansiklopedi, Tıbbi cihaz ve alet satıyoruz, alır mısınız? Fiyatlarımız çok uygun, alın 1 ay deneyin beğenmezseniz bir ayın sonunda geri alırız diyerek kapınıza dayanıp satış yapıyorlar. Çok değişik metot ve yollar ile halkımızı kandırmakta ve dolandırmaktadırlar.
Tüketici, kapıdan satış yoluyla, malı, teslim aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde malı kabul edebilir ya da hiçbir yükümlülük altına girmeden reddedebilir. Burada seçimlik bir hak söz konusudur. Hizmet satımında ise süre yönünden bir farklılık bulunuyor. Malın tesliminde başlayan süre, hizmet satımında sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren başlıyor.
Bu süre dolmadan satıcı, tüketiciden ödeme yapmasını ya da borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemiyor.
Satıcı, “cayma bildirimi” kendisine ulaştığı andan itibaren, 20 gün içerisinde, malı geri almakla yükümlü oluyor.
Kapıdan satış sözleşmelerinde, satılan mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin açıklayıcı bilgilerin yer alması gerekiyor. Keza cayma bildiriminin yapılacağı açık adres de olması gereken bilgiler arasında yer alıyor.
Burada önemle üzerinde durmak istediğimiz husus; tüketicinin “cayma hakkı” nın en az 16 punto ve koyu siyah harflerle yazılmasının zorunlu olduğu. Ayrıca aşağıdaki ibarenin de sözleşmede mutlaka bulunması gerekiyor.
“Tüketicinin, hiç bir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin, teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 7 gün içerisinde malı veya hizmeti reddederek sözleşmeden cayma hakkının var olduğunu ve cayma bildiriminin satıcı / sağlayıcıya ulaşma tarihinden itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz” ibaresinin de imza atılan sözleşmede mutlaka bulunması yasal zorunluluktur. Bu ibare, satıcının alıcıya karşı sorumluluklarını en basit şekilde ifade etmektedir. Tüketici bütün bu haklarının da yazılı olduğu sözleşmeyi iyice okumalı ondan sonra imzalamalıdır. Tüketiciler sözleşmeyi imzalıyor ama okumuyor. Bazen suret bile almıyor. Kapıdan satışta malın teslim edildiğini ispat etmek satıcıya düşmektedir. O yüzden çok dikkat edilmeli.
Kapıdan satışlar, önceleri daha popüler olmakla birlikte, zamanla bu özelliğini kaybediyor. Yapılan satışlarda da bazen tüketici mağdur oluyor.
Tüketicinin haklarını bilmesi ve o doğrultuda hareket etmesi tek çıkar yoldur.